Babalık tayini, yalnız Türkiye nin meselesi değil. Dünyada babalık tayini ile ilgili bir hareketlenme var. İngiliz Kadın Doğum Uzmanı Dr. E. Phillip in verdiği rakamlara göre: İngiltere nin güney doğusunda bir kasabadaki 300 kadın arasında yapılan kan testi sonucunda çocukların yüzde 30 unun taramada kan örnekleri alınan babalara ait olmadığı tespit edilmiş.

Ülkemizde de babalık tayini için DNA testi isteyenlerin sayısında önemli bir artış var. Bu amaçla hizmet veren Identigene firmasının Türkiye irtibat bürosu yıllardır faaliyet gösteriyor.

Merkezi Houston, Texas ta (ABD) bulunan Identigene Inc. şirketi DNA yolu ile babalık ve diger kimlik tayini testlerini iki yıldır Türkiye de sunmakta. Identiplex teknolojisi ile 4 is gününde tamamlanan bu testler anneden örnek alınır ise USD 900, anneden alınmaz ise USD 1000 e mal olmakta. Kimlik bildirme zorunlulugu bulunmayan bu testlerde kesinlik oranı %99,9 un üzerinde. Baba ölmüş ise baba adayının yakın akrabalarından alınan örneklerle DNA testi yapılıyor. Test kişiye özel bir rapor niteliği taşıyor ve hukuki olarak kanıt / belge niteliği taşımıyor. Raporların ABD deki noterden tasdikli olarak Türkiye İrtibat Bürosu tarafından iletildigi bu ve diger kimlik ve akrabalık testleri hakkında Identigene Inc. İstanbul İrtibat Bürosu ndan daha fazla bilgi alınabilir.

İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Enstitüsü tarafından da DNA testi yapılıyor. Adli Tıp Enstitüsü nün DNA analizi yapan bir laboratuvarı var. Adli Hemogenetik Merkezi nde annelik-babalık ve akrabalık belirlenmesine ve kan, kemik, kıl, sperm, idrar vb. ile kimlik tespiti yapılıyor. Mahkeme ve özel başvurulara bilirkişi olarak hizmet veriliyor. Kanların mahkeme kanalı ile gelen posta kitleri dışında, kesinlikle enstitüsü içinde alınması gerekiyor. Mahkeme kanalında da ancak huzurda kan alınıyor.

Babalık davalarında son birkaç yıldır kit uygulaması yapılıyor. Kitlerin fiyatları dolara endeksli. Kitin içindeki her malzeme ithal ediliyor. Üç kişilik bir aile için bu analizin fiaytı yaklaşık olarak 1200 dolar. Bu fiyata yalnızca tahlil değil hukuki danışmanlıktan psikolojik danışmanlığa kadar herşey dahil. Raporun çıkmasına kadar işlemler bir ay sürüyor.

NASIL YAPILIYOR?

Her insandaki DNAnın yarısı anneden diğer yarısı ise babadan geliyor. Buna iki insanın arasında akrabalık bağını anlamak için DNA kümesi arasındaki boşluklara bakılıyor. Testler ya yüzde 0 çıkıyor ya da yüzde 99,9 un üstünde çıkıyor. Arada bir başka rakamın çıkması söz konusu değil. Yani çocuk ya A kişinin babasıdır, ya değildir. Örneğin yüzde 80 babasıdır gibi bir rakam çıkmıyor.

Ağzın içindeki deriden bir pamuklu çubuğu sürterek alınan örnekler, DNA tipini kan örneği kadar tedaylı ve hasassas olarak veriyor.

Test sonuçları noterden tasdikli bir raporla kişilere bildiriliyor.

Test sonuçları yalnızca test yaptıran kişiye veriliyor. Sonuçlar telefonla açıklanmıyor.

İstendiğinde kimlik açıklanmayabiliyor.

Anne karnındaki bebeğin testi için ceninden aminosentez yoluyla örnek alınabiliyor.

ODTÜ İşletme bölümünün cok bilge, hem en sevilen hem en nefret edilen profesoru Muhan Hocanin Strateji Yonetimi dersinin ilk sinifi ogretim uyeleri tarafindan bile katilimiyla gecer ki her senesi ayri ilginctir. Derslerinden birinden bir anekdot:

Muhan Soysal tepegöze bir Picasso resmi koyar. Herkes bakar bakar ama tarzi zaten kubik olan surrealist resimde sanatla fazla ilgilenmeyenlerin anlayabilecegi cok az sey vardir. Bozuk perspektifli bir oda, sari uzun sacli yaratiga benzeyen bisey. Etrafinda baska yaratiklar, yerde yine bir yaratik ve arkadaki sekli bozuk ici parlak dikdortgenin icinde baska biseyler daha.

5-10 dakka hicbisey soylemeden sinifi izleyen hoca, birazdan Picasso nun resmini alip Diego VELAZQUEZin 1656 yılında yaptığı Las Meninas (Nedimeler) isimli resmini koyar. Bu resimde sandalyenin uzerinde oturan sari uzun sacli bir aristokrat kizinin etrafindaki nedimeleri onun sacini tararken yerde kopegi yatmaktadir. Ve babasi arkasindan isik sizan kapidan kizini izlemektedir.

Ancak ikinci resmi gorunce Picasso nun 1957 yılında yapmış olduğu resimdeki ogelerin ne oldugunu ve bu resmin Valezquezin Las Meninas tablosuna gonderme olarak yapilmis oldugunu farkeder tum sinif. Ve Muhan Soysal hic unutamayacagimiz dersini verir:

"Hayatta hicbirsey Valezquezin resmi kadar belirgin ve net degildir. İş hayati gercekleri size Picasso nun resmindeki gibi sekil degistirmis olarak gosterir. Picasso nun resmine bakip, Valezquezin resmini gorebilenleriniz basarili olacak, digerleri kubik sekillere bakip yanlis anlamlar cikarmaktan gercekleri hic goremeyecek."